شيخ راضى آل ياسين ( مترجم : السيد الخامنئي )
85
صلح امام حسن ( ع ) ( فارسي )
روز وفات پدرش امير المؤمنين بود « 1 » . ( 1 ) بدين ترتيب ، كوفه موفق شد اطمينان اسلامى را در همان حدى كه خدا و عدالت اجتماعى حكم ميكرد ، به كار برد . بصره و مدائن و سر تا سر عراق نيز با كوفه در بيعت حسن بن على هماهنگ گشتند . حجاز و يمن نيز بدست فرمانده بزرگ : جارية بن قدامه بيعت كردند . فارس نيز بوسيلهى استاندارش : زياد بن عبيد بيعت كرد . علاوه بر اينها ، هر كس از زبدگان و برگزيدگان مهاجرين و انصار كه در اين آفاق مىزيست بيعت او را پذيرفت . هيچ حاضرى در بيعت با او تأمل و ترديد نكرد و هيچ غائبى بيعت او را رد ننمود و تا آنجا كه ما اطلاع داريم ، جز معاويه و اتباعش كسى از بيعت با او سرباز نزد . فقط معاويه بود كه مردم خود را از راهى غير راه مؤمنان سوق داد و با حسن نيز رفتارى چون پدرش ، در پيش گرفت . افراد معدود ديگرى نيز از اطاعت و بيعت حسن بن على تخلف ورزيدند كه از آن پس به : قعاد ( نشستگان ) معروف شدند . خلافت شرعى ، به صورت پديدهئى عمومى و اجتماعى ، از راه بيعت اختيارى تحقق يافت و براى دومين بار در تاريخ آل محمد ، مردم از روى رضا و اختيار با خليفهاى بيعت كردند ، و از همان دريچهئى كه خورشيد نبوت ، نيم قرن قبل بر مردم تابيده بود ، فروغ امامت پرتوافكن شد . در حقيقت ، اين خلافت به لحاظ پيوند و اتصالى كه با رسول خدا
--> ( 1 ) در اين باره رك : شرح النهج ابن ابى الحديد ( ج 4 ص 11 ) . در برخى مدارك ديگر - بجاى « عبيد اللّه » برادرش : « عبد اللّه » را نامبردهاند ولى ما در فصل 6 ( فرماندهى و بسيج ) خواهيم گفت كه عبد اللّه در روزهاى بيعت امام حسن در كوفه نبوده است .